Ngày giờ sinh là dữ liệu cá nhân, và khi đi cùng họ tên, số điện thoại, ảnh chân dung, nó trở thành một bộ thông tin đủ để nhận diện và thậm chí mạo danh bạn. Ứng dụng tử vi nào cũng cần ngày giờ sinh để lập lá số, nhưng không ứng dụng nào cần cả họ tên thật, danh bạ, vị trí và ảnh của bạn để làm việc đó.
Bài này giúp bạn dùng ứng dụng và chatbot tử vi mà không để lộ nhiều hơn mức cần thiết: biết thông tin nào thật sự cần, đọc nhanh chính sách quyền riêng tư, tắt bớt quyền truy cập, cẩn thận khi khoe lá số lên mạng, và xoá dữ liệu khi không dùng nữa. Những thao tác này mất chừng mười lăm phút, làm một lần là yên tâm lâu dài.
Vì sao ngày giờ sinh nhạy cảm hơn bạn nghĩ
Nhiều người coi ngày sinh là chuyện bình thường, ai hỏi cũng nói, mạng xã hội nào cũng điền. Nhưng hãy nghĩ xem ngày sinh đang được dùng ở đâu: trong giấy tờ tuỳ thân, trong hồ sơ ngân hàng, trong câu hỏi xác minh khi bạn gọi tổng đài, và rất thường trong mật khẩu. Một kẻ gian có họ tên, ngày sinh và số điện thoại của bạn đã có được nửa bộ thông tin cần để giả làm bạn hoặc thuyết phục người khác rằng hắn quen bạn.
Giờ sinh còn đặc biệt hơn. Đó là thông tin rất ít người biết ngoài gia đình. Chính vì hiếm, nó tạo cảm giác thân mật: khi ai đó nói đúng giờ sinh của bạn, bạn dễ tin họ là người đáng tin. Các chiêu lừa "xem hạn, giải hạn" khai thác đúng cảm giác này; chuyên mục về chiêu sao hạn trên trang có bài riêng.
Thêm vào đó, ứng dụng tử vi thường thu được những thông tin rất riêng khác: bạn hay hỏi về chuyện tình cảm, công việc, sức khoẻ của ai, bạn lo lắng điều gì vào lúc mấy giờ đêm. Gộp lại, đó là một hồ sơ tâm lý khá chi tiết. Việt Nam đã có các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, trong đó ngày sinh được xếp vào nhóm dữ liệu cá nhân; nhưng quy định chỉ phát huy khi bạn biết dữ liệu của mình đang ở đâu.
Không cần hoảng sợ hay bỏ hẳn ứng dụng. Chỉ cần đưa ra đúng những gì cần, và biết cách lấy lại khi muốn.
Ứng dụng tử vi thường xin những gì, cái nào cần thật
Bảng dưới đối chiếu các thông tin hay gặp ở màn hình đăng ký hoặc nhập liệu với nhu cầu thật của việc lập lá số.
| Thông tin | Lập lá số có cần không | Gợi ý |
|---|---|---|
| Ngày, tháng, năm sinh | Cần | Nhập được; cân nhắc dùng ngày giả định khi chỉ thử ứng dụng |
| Giờ sinh | Cần cho lá số đầy đủ | Nhập được; không cần nhập kèm họ tên thật |
| Giới tính | Cần, vì ảnh hưởng chiều đại vận | Nhập được |
| Họ tên thật | Không cần | Dùng tên gọi tắt hoặc biệt danh |
| Số điện thoại | Không cần cho lá số | Chỉ đưa khi bắt buộc để đăng nhập, cân nhắc đăng nhập bằng cách khác |
| Ảnh chân dung, ảnh lòng bàn tay | Không cần cho tử vi | Không gửi; đó là dữ liệu sinh trắc học nhạy cảm |
| Nơi sinh | Chỉ cần nếu ứng dụng hiệu chỉnh giờ theo kinh độ | Chọn tỉnh, thành là đủ, không cần địa chỉ |
Nguyên tắc chung: thông tin nào không đổi được kết quả lá số thì không cần đưa. Ứng dụng đòi bắt buộc những thông tin ở nửa dưới bảng là ứng dụng đáng dè chừng.
Đăng nhập bằng gì thì ít lộ hơn
Không đăng nhập, nếu ứng dụng cho phép. Nhiều ứng dụng cho lập và xem lá số mà không cần tài khoản. Bạn mất tính năng lưu trữ lâu dài nhưng không để lại hồ sơ gắn với danh tính. Với người chỉ xem thỉnh thoảng, đây là lựa chọn gọn nhất.
Đăng nhập bằng tài khoản mạng xã hội. Tiện vì bấm một nút là xong, nhưng màn hình xin phép thường liệt kê những gì ứng dụng được đọc từ tài khoản của bạn: tên, ảnh đại diện, địa chỉ thư, có khi cả danh sách bạn bè. Đọc kỹ màn hình đó và bỏ chọn những mục không cần, nếu có lựa chọn.
Đăng nhập bằng số điện thoại. Số điện thoại gắn với giấy tờ tuỳ thân của bạn, nên đây là cách gắn dữ liệu tử vi với danh tính thật chặt nhất. Chỉ dùng khi không có lựa chọn khác.
Đăng nhập bằng thư điện tử. Nếu bạn có một hộp thư phụ dành cho các dịch vụ giải trí, dùng hộp thư đó. Đặt mật khẩu riêng, không dùng lại mật khẩu của tài khoản quan trọng, và tuyệt đối không đặt mật khẩu bằng ngày sinh.
Đọc chính sách quyền riêng tư trong năm phút
Chính sách quyền riêng tư thường dài và khô, nhưng bạn không cần đọc hết. Tìm đúng năm chỗ sau, dùng chức năng tìm chữ trên trình duyệt nếu đọc trên điện thoại:
- Tìm mục ghi những dữ liệu được thu thập. Xem có thứ gì nằm ngoài nhu cầu lập lá số như danh bạ, vị trí chính xác, lịch sử duyệt web.
- Tìm chữ "chia sẻ" hoặc "bên thứ ba". Xem dữ liệu có được chuyển cho đối tác quảng cáo, đơn vị phân tích hay không.
- Tìm mục thời gian lưu trữ. Ứng dụng tử tế sẽ ghi lưu bao lâu và xoá khi nào.
- Tìm mục quyền của người dùng: quyền xem, sửa, xoá dữ liệu, và cách gửi yêu cầu.
- Nếu ứng dụng có chatbot, tìm xem nội dung trò chuyện có được lưu, có được dùng để huấn luyện mô hình hay không, và có nút tắt không.
Nếu ứng dụng không có chính sách quyền riêng tư, hoặc chính sách chỉ vài dòng chung chung không nói gì cụ thể, đó là câu trả lời rồi. Bạn có thể tìm ứng dụng khác minh bạch hơn.
Quyền truy cập trên điện thoại nên tắt
Cả điện thoại chạy Android lẫn iPhone đều cho xem và tắt từng quyền của từng ứng dụng trong phần cài đặt; tên mục cụ thể khác nhau theo phiên bản hệ điều hành. Với ứng dụng tử vi, những quyền sau gần như không bao giờ cần:
- Danh bạ: không có lý do gì để lập lá số cần biết bạn quen những ai. Một số ứng dụng xin quyền này để "mời bạn bè", có thể từ chối.
- Vị trí chính xác: nếu ứng dụng cần nơi sinh, bạn tự chọn tỉnh, thành; không cần cho theo dõi vị trí hiện tại.
- Micro và máy ảnh: chỉ cần nếu bạn chủ động dùng tính năng nói chuyện bằng giọng hoặc chụp ảnh lá số giấy; xong thì tắt.
- Toàn bộ thư viện ảnh: nếu cần gửi một ảnh, chọn chế độ cho phép từng ảnh thay vì toàn bộ.
- Thông báo: không liên quan đến dữ liệu nhưng ảnh hưởng thói quen; có bài riêng trong chuyên mục về thông báo tử vi hằng ngày.
Sau khi tắt, dùng thử ứng dụng. Nếu lá số vẫn lập bình thường, nghĩa là các quyền đó vốn không cần thiết cho việc chính.
Khoe lá số lên mạng xã hội: chụp gì, che gì
Chụp màn hình lá số hay đoạn luận giải rồi đăng lên mạng là trào lưu quen thuộc mỗi dịp đầu năm. Vấn đề là ô giữa lá số thường ghi đủ ngày tháng năm sinh, giờ sinh, có khi cả họ tên. Kết hợp với ảnh đại diện, tên tài khoản, quê quán trên trang cá nhân, bạn vừa công bố một bộ thông tin rất đầy đủ cho bất kỳ ai lướt qua.
Nếu muốn chia sẻ, hãy cắt ảnh chỉ còn phần bạn muốn bàn, ví dụ một cung, một đoạn luận giải, và che hoặc cắt bỏ ô thông tin ở giữa. Đừng ghi ngày giờ sinh trong phần chú thích. Khi bạn bè hỏi "sinh giờ nào mà ra cung này", có thể trả lời chung chung.
Cẩn thận với các bài đăng rủ "bình luận ngày giờ sinh để được xem miễn phí". Bình luận công khai ai cũng đọc được, và người đăng bài có thể chỉ đang gom danh sách để nhắn tin chào mời sau đó.
Cuối cùng, không chụp lá số của người khác để đăng, kể cả để khen. Đó là dữ liệu của họ, và lời luận giải gắn với tên họ có thể khiến họ khó xử.
Lá số của người khác: bạn bè, người yêu, con cái
Hỏi ý trước khi lập. Nhập ngày giờ sinh của người khác vào ứng dụng là đưa dữ liệu của họ cho một bên thứ ba. Một câu hỏi "cho mình thử lập lá số của bạn được không" là phép lịch sự tối thiểu.
Không dùng lá số để phán người khác. Đọc lá số người yêu rồi kết luận về tính cách hay lòng chung thuỷ của họ là đặt một văn bản sinh theo quy ước lên trên con người thật trước mặt. Chuyên mục đọc luận giải tỉnh táo trên trang có bàn sâu hơn chuyện này.
Đặc biệt cẩn thận với trẻ em. Không lập lá số của con để đoán tính cách, chọn nghề hay so sánh với anh chị em. Trẻ cần được nhìn bằng chính những gì trẻ làm, không bằng tên sao.
Xoá khi không cần. Nếu đã lỡ lưu lá số của nhiều người trong ứng dụng, hãy xoá những lá số không còn dùng.
Xoá dữ liệu khi không dùng ứng dụng nữa
Gỡ ứng dụng khỏi điện thoại không có nghĩa là dữ liệu của bạn biến mất khỏi máy chủ của họ. Muốn xoá thật, làm theo trình tự:
- Mở ứng dụng, xoá từng lá số đã lưu, nhất là lá số của người khác.
- Nếu ứng dụng có lịch sử trò chuyện với chatbot, xoá lịch sử đó.
- Tìm mục tài khoản, chọn xoá tài khoản. Nhiều ứng dụng có tuỳ chọn này trong phần cài đặt; quy định của các kho ứng dụng lớn hiện yêu cầu ứng dụng có tạo tài khoản phải cho người dùng yêu cầu xoá tài khoản, nhưng hãy kiểm trên phiên bản hiện hành.
- Nếu không tìm thấy, gửi yêu cầu xoá dữ liệu theo địa chỉ liên hệ ghi trong chính sách quyền riêng tư, giữ lại bản thư đã gửi.
- Kiểm và huỷ gói trả phí nếu có, vì xoá tài khoản hay gỡ ứng dụng không tự huỷ gia hạn.
- Cuối cùng mới gỡ ứng dụng khỏi điện thoại.
Nếu bạn muốn xem lá số thỉnh thoảng mà không lưu gì, có thể xem lá số miễn phí trên AI Huyền Học bằng ngày giờ, không cần kèm họ tên thật.
Câu hỏi thường gặp
Ngày giờ sinh có phải dữ liệu cá nhân không?
Có. Ngày sinh thuộc nhóm dữ liệu cá nhân theo các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân ở Việt Nam. Khi đi kèm họ tên, số điện thoại hay ảnh, nó đủ để nhận diện bạn, nên cần được giữ cẩn thận.
Lập lá số tử vi có cần nhập họ tên thật không?
Không. Lá số chỉ dùng ngày, giờ sinh và giới tính, có khi thêm nơi sinh để hiệu chỉnh giờ. Bạn có thể đặt tên gọi tắt hoặc biệt danh cho lá số mà kết quả không đổi.
Ứng dụng tử vi xin quyền danh bạ thì có nên cho không?
Không nên. Lập lá số không cần danh bạ. Quyền này thường phục vụ việc mời bạn bè hoặc quảng cáo. Bạn có thể từ chối khi được hỏi, hoặc tắt trong phần cài đặt quyền của điện thoại.
Gỡ ứng dụng rồi thì dữ liệu có mất không?
Không chắc. Dữ liệu thường vẫn còn trên máy chủ của ứng dụng. Muốn xoá thật, bạn nên xoá lá số, xoá lịch sử trò chuyện và xoá tài khoản từ bên trong ứng dụng trước khi gỡ.
Đăng ảnh lá số lên mạng có sao không?
Có rủi ro nếu ảnh lộ ô giữa ghi ngày giờ sinh, họ tên. Nếu muốn chia sẻ, hãy cắt chỉ giữ phần muốn bàn và che ô thông tin. Không đăng lá số của người khác khi họ chưa đồng ý.
Kể chuyện riêng với chatbot tử vi có an toàn không?
Nội dung trò chuyện có thể được lưu tuỳ ứng dụng và cài đặt. Hãy kể ít, không kèm họ tên thật, địa chỉ hay chuyện sức khoẻ, tiền bạc cụ thể, và đọc phần chính sách về lưu trữ trò chuyện trước.